భీమకవిని స్తుతించిన కవులు




·         శ్రీనాథుడు తన “కాశీఖండం”లో తన పూర్వపు కవులను స్తుతిస్తూ, మొదటగా భీమకవి ఉద్దండ శైలిని గుర్తుకుతెచ్చుకున్నాడు. 
                                                “ వచియింతు వేములవాడ భీమన భంగిఁ
                                                నుద్దండలీల నొక్కొక్క మాటు
                                                భాషింతు నన్నయభట్టుమార్గంబున
                                                నుభయభాషాప్రౌఢి నొక్కమాటు”

·         పట్టపు సరస్వతీ సోమయాజి (సాక్షాత్తు భీమేశ్వరుడు భీమకవి నాలుక చివర వాగ్భామిని బీజాక్షరాలను లిఖించాడని)

                                                భీమేశ్వరు డితడు మా నామము వాడనుచు వ్రాసి
                                                నాలుకతుద వాగ్భామిని బీజాక్షర మా భీమన
                                                దలచినను గల వభీష్టఫలంబుల్ (పృథుచరితము)

·         తిరువేంగళ కవి తన “చొక్కనాథచరిత్ర” గ్రంథములో తెలుగు కవులను స్తుతిస్తూ భీమకవి ని తొలుత తలచి తరువాత కవిత్రయాన్ని తలచాడు.
                                “ భవభూతి దండుమాఘునిని బిరుద వేములవాడ భీము,
                                నన్నయ తిక్కన ఎఱ్ఱపార్య శ్రీనాథునిలఁగల్గు కవులను నెల్ల
                                సద్భక్తి విలసిత సద్వాక్య వినుతి నుతించియెకతి రచియింప”

·         కొరవి గోపరాజు అను కవి భీమకవిని (బలభీముడు, వినుత భీముడు) గూర్చి 
                                                “వేములవాడక సుఖియై
                                                వేములవాడం జరించి వేములవాడన్ 
                                                దా మెరసిన భీముని సుత
                                                భీముని బలభీము విముఖతభీముదలంతున్”

·         ఆంధ్రకవి రామయ్య (భీమకవి ఛందోనిబంధన చాతురీ ధోరేయుడని, వాగ్ధాముడనీ)
“ఛందోనిబంధన చాతురీధోరేయు వాగ్దాము
వేములవాడ భీ
                                “చను నుత్తమగండాధ,ర్వణహనుమదనంతన కవిరాక్షనజయదే
                                వనుత శ్రీధరగోక,ర్ణనీలకంఠాది భీమన చ్ఛందంబుల్”

·         వెల్లంకి తాతంభట్టు (భీమకవి లక్షణకర్త)

                                                “భీమన అఖండంబు మొదలైన కొన్ని వళులకు
                                                లక్షణ లక్ష్యంబులు చెప్పడు”
                                                ప్రజ్ఞాలవదుర్విదగ్దు లసంగతంబుగా బెనచి
                                                తగిలించినా; రతని యంకితంబు లేవున
                                                వానిం బ్రమాణింపతగదు”

·         చంద్రరేఖావిలాప రచయిత కూచిమంచి జగ్గకవి (తిట్టు కవిత్వం అనగా అందులో భీమకవి అగ్రగణ్యుడని చెప్పాలని)
                                భీమకవి రామలింగని
                                స్త్రీ మన్మధుడై చెలఁగు శ్రీనాధకవిన్
                                రాముకవి ముఖులను ర్రొ
                                ద్ధామగతిఁ జిత్తువీధిఁదలచి కడంకన్

·         పెదపాటి సోమనాథుడు రచించిన అరుణాచలపురాణంలో భీమకవిని ఇలా తలచాడు.
వాక్ప్రతోషితదక్షవాటి మహాస్థాన
భీము వేములవాడ భీముఁగొలిచి

·         మొల్ల
స్తుతగుణోద్ధాము నాచనసోము భీముని

·         పింగళి సూరన్న భీమకవి రచించిన రాఘపాండవీయం అను రెండర్థముల కావ్యం దొరకకపోవడం వలన అలాంటి కావ్యమును అదే పేరున రచించాడు. ఆ గ్రంథములో మొదటి పద్యాన ఇదే విషయాన్ని  ఇలా వ్రాశాడు.

                             భీమన తొల్లి చెప్పెనను పెద్దల మాటయె కాని యందునొం;
                                 డేమియు నేయెడ న్నిలుచు టెవ్వరు గాన రటుండనిమ్ము నా,
                                 నామహిత ప్రబంధరచనా ఘనవిశ్రుతి నీకుఁ గల్గుటన్,
                                నామదిఁ దద్ద్వయార్థ కృతి నైపుణియుం గల దంచు నెంచెదన్








·         చిత్రకవి పెద్దన (భీమకవి ఈశ్వరప్రసాది కవితాడ్యుడని)
ప్రత్ర్యక్ష వర ప్రసాదకవితాడ్యుని
వేములవాడభీమునిన్

·         లింగముగుంట తిమ్మన
                                భీమనయు ననంతయును బెద్దనయును
                                తాతానయును జెప్పినట్టి ఛందములు గూర్చి
                                ప్రకరణము లొప్పజేసెను బ్రహ్మసంఖ్య
                                నొనర లింగముగుంట తిమ్మన యనుకవి

·         పొత్తపి వెంకట రమణ కవి
భీముని ఫణబంధపేశలంబు

·         వార్తకవి రాఘవయ్య
                                “జనతతగణయుతము సంపత్కరంబుగా
                                మంచి దనుచు భీము డెంచినాడు”
                                “ఛందం మొదలనే వేములవాడ భీమ
                                కవిగారి ప్రయోగం ఉన్నది”

·         కాకునూరి అప్పకవి
                                “వికటకవులు కొన్ని వింతలు గల్పించి
                                కవిజనాశ్రయమున గలిపినారు. వాని గఒకొనంగ
                                వలదప్రయుక్తంబు లేల సెప్పు భీముడెరిగి యెరిగి”
                                “ కవిజనాశ్రయమున
                                ‘శ్రీకాంతా’ యని వేములవాడ భీమకవియును”
                                “భీమన పది చెప్పె ననం
                                తామాత్యుడు చెప్పె వెనుక యతు లిరువదినాల్గు”

·         ఓరుగంటి రామకవి
                                భీమేశ్వర లబ్ధకవితావాచా సిద్ధిగల వేములవాడ
                                భీమనార్యుం డొనరించిన కవిజనాశ్రయం
                                బను ఛందంబు (కవితాలక్షణసారం)

·         కూచిమంచి తిమ్మకవి
భీమన చెప్పిన పదియతులను ప్రకారాంతమున వ్రాసుకోన్న పద్యమే ఉంది.

·         కస్తూరి రంగకవి
ఆదిమకవి భీమన రేచన మీద నంకితముగా జెప్పినాడు.

·         పిండిప్రోలు లక్ష్మణకవి
పృథు కుకవి స్వాంభీము భీము దలచి

·         కట్టమూర్తి కామేశ్వరకవి
రమణీయపాకాభీరాము భీము దలచి

·         శేషధర్మము లక్ష్మణకవిస్తుతి
భీము ననంతు జిత్రకవి పెద్దన సుధీంద్రు జగత్ప్రసిద్ధులన్

·         అనంతామాత్యుడు తన భోజరాజీయము అను కావ్యమునందు
                నన్నయభట్టుఁదిక్కనకవి నాచనసోముని భీమనార్యుఁ బే
                రెన్నిక జిమ్మపూడియమరేశ్వర భాస్కర శంభుదాసునిన్
                నన్నుతిఁజేసివాక్య సరసత్వము వీనులకింపు మీర న
                త్యున్నతిగా నొనర్తు నెఱ యోధులమేలనఁ గావుమిమ్ములన్


No comments:

Post a Comment

భీమలింగేశ్వర స్వామి వరప్రసాది - గడేకల్ బొబ్బిలి నాగిరెడ్డి

బొబ్బిలి నాగిరెడ్డి గడేకల్ భీమలింగేశ్వర స్వామి వరప్రసాది అని ప్రతీతి. ఈయన భీమలింగేశ్వర స్వామికి చేసిన సేవకి పూజకి స్వామి సంతోషించి పిలిస్తే ...